انواع مدل های تامین مالی جمعی

نوشته‌های تازه

۱۰
مهر

انواع مدل های تامین مالی جمعی

انواع مدل های تامین مالی جمعی

تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) از جمله روش‌هایی است که با استفاده از آن می‌توان سرمایه‌های اشخاص حقیقی و حقوقی را جمع‌آوری کرد و از آن به‌منظور تامین سرمایه موردنیاز کسب ‌وکارهای نوپا و استارت‌‌آپ‌ها بهره‌مند شد.

این نوع روش سرمایه‌‌گذاری از جمله روش‌های سرمایه‌گذاری جایگزین بوده که با افق سرمایه‌گذاری بلندمدت و ریسک زیاد همراه است.

مزایای تامین مالی جمعی:

  • در پلتفرم‌های تامین مالی جمعی امکان دسترسی به تعداد بیشتری از سرمایه‌گذاران برای استارت‌آپ‌ها ایجاد میشود.
  • از طریق انتشار اطلاعات کسب‌وکار در پلتفرم‌های تامین مالی و استفاده از شبکه‌های بازاریابی آن، به‌نحوی علاوه‌بر تامین مالی استارت‌آپ، بازاریابی آن را نیز انجام می‌شود.
  • امکان انتشار اطلاعات کسب‌وکار موردنظر را به همه سرمایه‌گذاران بالقوه و بالفعل خود خواهید داشت.

معایب تامین مالی جمعی:

  • تامین مالی جمعی یا کرادفاندینگ از جمله روش‌هایی است که به جمع‌آوری سرمایه‌های خرد افراد جامعه در بستر اینترنت می‌پردازد. شایان ذکر است اغلب این نوع تامین مالی به‌صورت مشروع انجام می‌گیرد اما این امکان هم وجود دارد که سرمایه جمع‌آوری شده برای اهداف غیرمشروع استفاده شود.
  • راه‌اندازی سامانه‌های تامین مالی جمعی نسبتاً به سادگی و بدون عبور از محدودیت‌ها و فیلترها انجام می‌گیرد.
  • روش تامین مالی جمعی از جمله بهترین روش‌های مورد استفاده برای پولشویی است و درنتیجه می‌تواند نظر افراد خلافکار را به سمت خود جلب نماید. برای مثال می‌توان برای یک پروژه ساختگی، سرمایه‌های خرد افراد جامعه را جمع‌آوری کرد و منابع مالی ایجاد شده را برای اهداف نادرست استفاده کرد. از جمله این اهداف می‌توان برای نقل و انتقال محصولات غیرقانونی یا مواد مخدر استفاده کرد.
  • درحال حاضرشاهد رشد سایت‌های تامین مالی در ایران و در سراسر دنیا هستیم. سایت‌هایی که ممکن است شفافیت در اطلاعات نداشته و بدون سنجش اعتبار استارت‌آپ‌ها، اقدام به جمع‌آوری سرمایه با هدف تامین مالی آن‌ها کرده و پس ازآن پاسخگویی مناسبی در قبال سرمایه‌گذاران نخواهند داشت. اما به‌تازگی شرکت فرابورس ایران، آیین‌نامه‌ای تحت‌عنوان آیین‌نامه تامین مالی جمعی منتشر کرده و قوانین و چارچوب فرآیند تامین مالی جمعی در حال شکل‌گیری است. ازطرفی درنظرگرفتن فرآیندی به‌منظور ایجاد شفافیت اطلاعاتی بیشتر و رعایت اصل پاسخگویی در سامانه‌های تامین مالی جمعی، می‌تواند میزان امنیت را هم برای استارت‌‌آپ‌ها و هم برای سرمایه‌گذاران افزایش دهد.

تامین مالی جمعی انواع مختلفی داشته که در زیر به سه مدل از مهم‌ترین‌های آن که در پلتفرم‌های ایرانی هم درحال اجرا است، اشاره شده:

  • تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام
  • تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش
  • تامین مالی جمعی مبتنی بر کمک و خیریه

در ادامه به تعریف هر یک از این روش‌ها و بیان مزایا و معایب آن‌ها می‌پردازیم:

تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام (equity based crowdfunding):

در تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام، سرمایه‌گذاران با سرمایه‌گذاری و مشارکت در تامین مالی یک پروژه، در مالکیت آن سهیم شده و درصورت وقوع رویدادهای خاص همچون عرضه اولیه یا فروش مالکیت، می‌توانند سهام‌دار آن کسب‌وکار شوند.

تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام یک انتخاب خوب برای کسب‌وکارهایی است که قابلیت رشد بسیار بالایی داشته و برای کارآفرینانی مناسب است که در فکر توسعه کسب‌وکار کوچکشان هستند و هدفشان توسعه محصولات بیشتری است.

تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام بر روی یک پلتفرم تامین مالی و در بستر اینترنت انجام می‌شود. صاحبان استارت‌آپ‌ها، شرح کسب‌وکار و جزئیات اطلاعات تجارت خود را (شامل صورتهای مالی و سابقه فعالیت خود) در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهند و آن‌ها با مطالعه اطلاعات مربوط به استارت‌آپ، قابلیت رشد آن را ارزیابی کرده و در نهایت شانس و اقبال ایده را با استفاده از اطلاعات ارائه شده برای پذیرش در بازار مشتریا  بررسی می‌کنند.

تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام  فرآیندی است که در آن سرمایه‌گذاران در توسعه یک کسب‌وکار در حال رشد که سهام آن هم در بازار منتشر نشده است، مشارکت می‌کنند. در مرحله بعد طی مدت زمان ۴ الی ۶ ساله و درصورت وقوع رویدادهای خاص و موفقیت استارت‌آپ، سرمایه‌ی سهام‌داران به سهام تبدیل شده و قابلیت نقدشوندگی خواهد داشت. در این حالت سهام‌داران براساس قوانین و شرایط تعیین شده،  مالک جزئی از شرکت می‌شوند.

در حالتی دیگر اگر استارت‌آپ با شکست مواجه شود، سرمایه‌‌گذاران سرمایه خود را از دست داده و متضرر خواهند شد.

درنتیجه سرمایه‌گذاران موظف هستند قبل از سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ‌ها از ریسک آن مطلع شده و با در نظر گرفتن  همه شرایط به سرمایه‌گذاری بپردازند.

مزایا و معایب تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام:

مزایا:

  • استارت‌آپ‌ها و سرمایه‌گذاران برای تامین مالی کسب‌وکارها نیازی به چک اعتباری یا وثیقه ندارند.
  • جمع شدن سرمایه چندین سرمایه‌گذار سبب جمع‌آوری مبالغی با ارزش زیادی شده و کارکرد سرمایه افزایش می‌یابد.
  • در این روش با جذب سرمایه‌های خرد سرمایه‌گذاران و به‌کاربردن آن در رشد و توسعه کسب‌وکارها، میتوان بازدهی منابع مالی سرگردان را افزایش داد.
  • پلتفرم تامین مالی جمعی با تجمیع سرمایه ها و سرمایه‌گذاری واحد، سبب سادگی در حسابداری و گزارش‌گیری مالی می‌شود.
  • در این روش ارائه گزارش‌های مورد استفاده سرمایه‌‌گذاران از طریق پلتفرم به‌سادگی انجام می‌گیرد.
  • سرمایه‌گذاران با سرمایه‌گذاری در این روش از تامین مالی جمعی، انتظار بازپرداخت بدهی سرمایه خود را نداشته و درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری خود را به‌ صورت سهام دریافت خواهند کرد.

معایب:

  • اگر سرمایه گذاران تصمیم به اعمال نفوذ در عملیات شرکت کنند ممکن است این امر سبب ایجاد مشکل در بخشی از کسب و کار شما شود.
  • سرمایه‌گذاران با مشارکت مالی در رشد استارت‌آپ‌ها، ممکن است تمایل داشته باشند در تصمیم‌گیری‌های مربوط به کسب‌وکار اعمال نظر نمایند اما با توجه به قوانین این امکان برای آن‌ها وجود نداشته و ممکن است در این حالت استارت‌آپ‌ها دچار مشکل شوند.
  • از آنجایی که سرمایه‌گذاران ازطریق مطالعه اطلاعات موجود در شرح استارت‌آپ(pitch) درخصوص سرمایه‌گذاری خود تصمیم‌گیری می‌نمایند، درنتیجه اطلاعات موجود در این قسمت می‌بایست کامل بوده و شامل کلیه اطلاعات مربوط به کسب‌وکار از جمله اطلاعات مربوط به محصول، مشتریان، گزارش‌های مالی و …  باشد. در نتیجه صحت و درستی اطلاعات در این بخش بسیار مهم است.
  • در حین و پس از طی تامین مالی استارت‌آپ‌، شرکت‌ مربوطه موظف است درچهارچوب قواعد و قوانین تایید شده فعالیت نماید و درخصوص نحوه استفاده از سرمایه موردنظر به پلتفرم و سرمایه‌گذاران گزارش دوره‌ای ارائه دهد.

 

تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش (Rewards-Based Crowdfunding):

در تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش سرمایه‌گذاران سرمایه خود را در اختیار استارت‌آپ مورنظر خود گذاشته و در ازاء پرداخت هزینه از خدمات و محصولات آن استفاده می‌نمایند. عایدی سرمایه‌گذاران در این روش شامل محصولات تولیدی خو

د استارت‌آپ بوده و باتوجه به مبلغ پرداخت شده متمایز خواهد بود.

این نوع از تامین مالی جمعی به‌عنوان روش سرمایه‌گذاری غیر سهمی (non-equity) شناخته می‌شود و این روش اغلب در کمپین‌ها برای تامین سرمایه موردنیاز توسعه محصولات نرم‌افزاری مورد استفاده قرار میگیرد.

نکته قابل توجه در این مدل این است که افراد در برابر پرداخت پول و سرمایه خود به استارت‌آپ، سودی دریافت نمی‌کنند.

مزایا و معایب تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش:

مزایا:

  • باتوجه به‌اینکه در این روش میزان سرمایه‌گذاری کم‌تر از سایر روش‌های تامین مالی است، میزان ریسک آن کمتر بوده و درنتیجه میزان استقبال سرمایه‌گذاران افزایش می‌یابد.
  • این روش از تامین مالی اغلب برای کسب‌وکارهایی استفاده می‌شود که صرفاً به دنبال جذب سرمایه نبوده و تمایل دارند سرمایه‌گذاران از ایده استارت‌آپ موردنظر پشتیبانی کرده و یا آن‌ها را علاقه‌مند به توسعه محصولی به‌خصوص نمایند. پس از تولید و انتشار آن محصول، سرمایه‌گذاران از آن محصول استفاده کرده و علاوه‌بر معرفی محصول، ارزیابی و تست آن انجام می‌گیرد .
  • سرمایه گذاراندر کنترل کردن کسب و کار و یا تصمیم گیری های آن دخالتی ندارند و باعث اخلال در اجرای تصمیمات مربوط به آن نمی شوند و این مورد برای صاحبان ایده بسیار حائز اهمیت است.
  • سرمایه گذاران این روش از ابتدا می دانند که در ازای میزان سرمایه گذاری چه پاداشی دریافت می کنند که این امر موجب شفافیت در عایدی حاصل از سرمایه گذاری آن‌ها می شود.

معایب:

  • بعد از جمع شدن سرمایه مورد نیاز، صاحبان کسب و کار ملزم به ارائه پاداش به سرمایه گذاران هستند و حتی در صورت شکست خوردن ایده پس از تامین مالی، استارت‌آپ متعهد به ارائه پاداش ها طبق قرار قبلی  است.
  • با توجه به اینکه میزان سرمایه‌گذاری افراد در این روش اندک بوده و به دنبال آن تعداد ذینفعان افزایش می‌یابد، عایدی سرمایه‌گذاران به همان میزان کاهش خواهد یافت.

تامین مالی جمعی مبتنی برخیریه (Donation-based crowdfunding)

در این نوع پروژه ها سرمایه گذاران هیچ گونه انتظاری در مقابل سرمایه گذاری خود ندارند و به‌منظور تامین عایدی آن‌ها نیازی به تامین پاداش یا سهم در مقابل سرمایه گذاری در پروژه ها  و کمپین ها نیست.

این نوع تامین مالی برای خیریه ها و پروژه های بشر دوستانه مناسب است. طول مدت تامین مالی در این روش حدودا ۱ تا ۳ ماه بوده  و مبلغ هدف سرمایه گذاری پروژه عموما خیلی زیاد نیست.

مزایا و معایب تامین مالی جمعی مبتنی بر خیریه:

مزایا:

  • در این نوع سرمایه گذاری، سرمایه گذاران احساس رضایت قلبی و خشنودی از سرمایه گذاری خود داشته و برای سود مالی و ریالیسرمایه گذاری نمی کنند.
  • سرمایه گذار با رضایت قلبی از پروژه پشتیبانی می کند زیرا آن را دارای منفعت اجتماعی می داند.

دیدگاه بگذارید